Wat zijn wolmanzouten

Samenvatting van de voormalige website over gewolmaniseerd hout.

Dit is een archief, de links werken mogelijk niet meer.

Site vanwege de houten geïmpregneerde gevels in het Sidhadorp, dit hout is geen Western Red Cedar (dat niet geïmpregneerd hoeft te worden, particuliere huizenbezitters hebben het hout hierdoor laten vervangen) maar blijkt Douglas hout  te zijn geïmpregneerd met wolmanzouten (chemisch afval). De huizenbezitters zijn verkeerd geïnformeerd.

Indertijd is de brandweer volledig op de hoogte gesteld van de giftigheid bij brand van het gewolmaniseerde hout, zodat zij zich maximaal kunnen beschermen.

Update: De huidige situatie

Nu (2023) komt er nieuw hout op sommige schuurtjes en dadelijk op de huizen! Daar zijn we in principe heel blij mee, maar: dit hout is weer geïmpregneerd! Daar wilden we nu juist van af! Wat voor impregneer spul zit daar in?

Western Red Cedar hoeft niet geïmpregneerd te worden. Waarom gebruikt men dat hout niet? Wij maken ons zorgen over de mensen die het hout er af halen en soms in tweeën zagen. Zij hebben zich niet beschermd. Ook zag ik een man die een stuk hout van een huismuur haalde, het was nat en hij raakte het met blote handen aan. Het doel was om het op te meten.

Inleiding:
Koop geen gewolmaniseerd (geïmpregneerd) hout, het is zo giftig dat je het volgens de Europese richtlijnen niet met je handen mag aanraken. Gelukkig is het hout nu volledig in de ban gedaan en mag vanaf 30 juni 2004 niet meer verkocht worden. Maar ja de praktijk is anders het wordt nog steeds (clandestien) verkocht en heel Nederland staat nog vol met dit hout, zelfs speelgoedtoestellen van kinderen zijn er mee gemaakt.

Wat zijn wolmanzouten:

Wolmanzouten bevatten:

– 374 g/l arseenzuur.
– 532 g/l chroomtrioxide (chroom VI zuur).
– 188 g/l koper II oxide.

Wat zijn de kenmerken van arseenzuur en chroomtrioxide:

– arseenzuur (arseen) is een zwarte lijststof voor water, bodem en lucht
– chroomtrioxide (chroom VI) is een zwarte lijststof voor lucht

Deze zwarte lijststoffen zijn zo gevaarlijk dat in internationaal verband is besloten dat in het milieu brengen ervan gezien van stofeigenschappen, zoals giftigheid. waaronder carcinogeniteit, mutageniteit en teratogeniteit . afbreekbaarheid en (bio)accumulatie, die een ernstig risico inhouden, via een maximaal brongerichte aanpak met de best bestaande techniek moet worden voorkomen.

Arseenzuur en chroomtrioxide (en hun zouten daarvan) zijn de meest kwalijke kankerverwekkende verbindingen die wij kennen. Er zijn 4- klassen aan kankerverwekkende stoffen. Arseenzuur en chroomtrioxide vallen in de zwaarste klasse, de klasse 1 van kankerverwekkende stoffen.
Chroomtrioxide is ook nog genotoxisch hetgeen inhoudt dat deze stof geen veilige drempel kent. Het eenmaal in je leven binnenkrijgen van één molecuul chroomtrioxide kan op termijn al kanker veroorzaken.

Arseenzuur en chroomtrioxide zijn ook nog verdacht reprotoxisch, hetgeen inhoudt dat het toxische effecten (o.a. impotentie, fertiliteitsproblemen, menstruatiestoornissen, testiskanker) en/of toxische effecten op het geslacht via vrouwen en/of mannen (o.a. miskramen, ontwikkelingsstoornissen, doodgeboorte) en afwijkingen op het nageslacht als gevolg kunnen hebben.

Arseenzuur en chroomtrioxide lossen goed op in water en kunnen ons lichaam via een drietal routes binnendringen.

– via de lucht (ademhaling)
– via de huid (aanraking)
– via het maagdarmkanaal (besmette voeding)

en zijn daarom levensgevaarlijk. Asbest is een bagatel vergeleken met deze stoffen. Enkel en alleen in Nederland al wordt jaarlijks via het gebrekkige product: geïmpregneerd hout. zo. n 300.000 kg. arseenzuur en zo. n 600.000 kg. chroomtrioxide op een ongecontroleerde manier diffuus in de compartimenten water, bodem en lucht gebracht.

Riskeer je gezondheid niet met geïmpregneerd hout:

Bron: Bel Bas Gepubliceerd op 7 jun. 2017

Stills van de eerste video:

Chroom VI Detectie Testkit.
Het is paars geworden: Chroom VI is aangetoond.
Celfix (R)

Annelies en Bas van Oké hout gingen op pad om een geïmpregneerd houten paaltje te testen op chroom VI.

We hebben bij een reguliere bouwmarkt een paaltje gekocht en deze getest met een CHRVI detectie-kit van een gecertificeerd bedrijf.

Dit filmpje is niet bedoeld als wetenschappelijk bewijs. We hebben het gemaakt om de discussie over de vermeende veiligheid van geïmpregneerd hout te ondersteunen.

In deel twee gingen we naar Doetinchem om daar een geïmpregneerd houten paaltje te kopen om die van binnen te testen. Het RIVM stelt dat er in het hout volledige omzetting van ChrVI naar het onschadelijke ChrIII plaatsvind. Of dit klopt met onze bevindingen ziet u in het filmpje. “

Ons commentaar:

Conclusie het klopt: Chroom III wordt weer omgezet in Chroom VI.

Chroom-6 of chroomtrioxide komt vaak in het nieuws en wordt in verband met de medewerkers gebracht van Defensie. De medewerkers werden jarenlang aan Chroom-6 blootgesteld terwijl Defensie op de hoogte was van de schadelijke effecten. Het verbaasd mensen ten zeerste dat Chroom-6 alleen met Defensie in het nieuws komt en geïmpregneerd hout buiten schot blijft.

Data sheet Celfix:

SECTION 2: HAZARDS IDENTIFICATION
Irritating to eyes and skin. Risk of serious damage to eyes. May cause burns in the presence of moisture due to generation of strong alkaline solution of calcium hydroxide.
May cause allergic dermatitis due to the sensitivity of an individual’s skin to soluble chromium (VI) in the presence of moisture.
Dust may cause irritation of the respiratory tract
.

Hazardous Ingredient – calcium hydroxide Ca(OH)2 generated on contact with water. Hexavalent chromium salts dissolve in water. Pagina 3.

BRON

Gebruik nooit een hogedrukspuit.
Wees voorzichtig met bewerken (niet onbeschermd zagen, boren, schuren etc).
Laat geen kinderen er mee spelen.Eet geen planten en gewassen die vlak bij en iets verder weg van het hout groeien.
Volgens de Europese richtlijnen is het zo giftig dat je het niet met je handen mag aanraken.
Verbrand het nooit, zeker niet in de open haard of vuurkorf.
Breekt er brand uit, maak je uit de voeten. Dampen, as, bluswater alles is zwaar giftig.

Verf het hout niet, omdat dan later het niet meer herkend wordt als chemisch afval. Je kunt het wel tijdelijk lakken (blanke lak) om het uitlogen te voorkomen. Verf het vooral niet met een hogedrukverfspuit, je kunt dan het water dat op de schutting wordt gespoten ongewild inademen. Het water vermengt zich met de giftige wolmanzouten, zodra het water de schutting raakt.

Als de zon op een door en door natte gewolmaniseerde schutting schijnt, verdampt het regenwater dat intussen vermengd is met de giftige wolmanzouten. Loop daar dus met een wijde boog omheen!

Eenmaal opgelost in druppeltjes water (ook bij mist en nachtvorst!) is de tijdelijke chroom VI die tijdelijk is omgevormd tot Chroom III weer Chroom VI en zo’n 100 maal meer giftig voor de ademhalingswegen dan wanneer het op vaste stofdeeltjes zit. Beide soorten chroom kunnen in druppeltjes of op stofdeeltjes over grote afstand door de wind worden getransporteerd.

Kennisnet: Fragment: Chroom VI, zo betoogt Van den Berg, lost vrij gemakkelijk op in water, mist en andere aerosolen.

Chroom VI (chroom-6), wordt in hout (of ander organisch materiaal ) tijdelijk “chroom III zout ontstaan uit chroom VI zuur”. Dat is een andere chemische stof met een ander CAS-nummer dan natuurlijk chroom III en net zo gevaarlijk en giftig als chroom VI. Zodra het hout is verrot, of het tijdelijk chroom III zout uit chroom VI zuur is uit het hout en komt het in contact met water, dan is het weer chroom VI. Chroom III zouten ontstaan uit chroom VI zuur. Zij lossen in contact met water namelijk weer 100% op en zijn dan weer chroom VI. Bij verbranding wordt het ook weer Chroom-VI. Dus als het geïmpregneerde hout er niet meer is, is er later altijd sprake van goed in water oplosbaar chroom-VI, dat gemakkelijk door de huid wordt opgenomen en gemakkelijk wordt opgenomen door plant en dier (vis), hetgeen we weer opeten. Zie de film  “Erin Brockovich. Bron: Europees erkend deskundige.

Hang geen eetbare plantjes aan een gewolmaniseerde schutting alleen sierplanten: het regenwater sijpelt met het gif in de aarde en de plant neemt het op!

Waarom gevaarlijk bij brand?
Waarom geen hogedrukspuit gebruiken?
Welke acties nemen de milieu-organisaties zoals Greenpeace?
Komo Keur is toch veilig?
FSC Hout is toch goed? Nee, niet als het na zo zorgvuldig te zijn beheerd toch wordt geïmpregneerd, want dat gebeurt buiten de verantwoordelijkheid van Stichting FSC Nederland. Mail hun over dit onderwerp via info@fscnl.org
Zit er naast arseen, koper, chroom nog andere stoffen in geïmpregneerd hout?
Is met Tanalith E 3485 geïmpregneerd hout wel veilig?

Voor beantwoording bovenstaande vragen en meer informatie en achtergronden>>

Een firma waar je veilige schuttingen en speeltoestellen kunt kopen is http://www.intergard.nl/


Emiel Stevenhagen, cartoon houtwurmen
Tekening: Emiel Stevenhagen.

Gewolmaniseerd hout.

Inleiding:

Koop geen gewolmaniseerd (geïmpregneerd) hout, het is zo giftig dat je het volgens de Europese richtlijnen niet met je handen mag aanraken. Gelukkig is het hout (CCA) nu in de ban gedaan en mag vanaf 30 juni 2004 niet meer verkocht worden aan particulieren of in de woningbouw worden gebruikt. Maar ja, de praktijk is anders, heel Nederland staat nog vol met dit hout, zelfs speeltoestellen voor kinderen zijn er van gemaakt.
Het verduurzaamde hout wordt ook geïmporteerd vanuit landen waar verduurzamingsmiddelen zijn toegelaten. De toelating in Nederland voor het verduurzamingsmiddel Celfix ox is op 16 februari 2016 vervallen, maar er is een opgebruiktermijn van 1 jaar. (Bron email RIVM).

Het impregneren of verduurzamen van hout gebeurt met behulp van chemische middelen (bestrijdingsmiddelen). Wolmanzouten ( biociden) zijn veelgebruikte houtverduurzamingsmiddelen. De bekendste wolmanzouten zijn CC- en CCA-zouten. CC-zouten bevatten chroom-6 en koper, CCA-zouten bevatten daarnaast ook nog arseen. Koper en arseen worden toegepast vanwege hun schimmel- en insectendodende werking, chroom-6 is vooral belangrijk voor de fixatie.Eenmaal opgelost in druppeltjes water (bij uitlogen na een regenbui als de zon er op schijnt of na vorst, bij mist en als je er een hogedrukspuit op zet) is chroom VI zo’n 100 maal meer giftig voor de ademhalingswegen dan wanneer het op vaste stofdeeltjes zit.

Ook gevaarlijk bij brand.

Dit geldt ook voor vuurkorven en houtkachels (die zo wie zo fijnstof veroorzaken bij verbranding):

Chroom VI is toch verboden als biocide in de EU? Ja, maar niet verboden als fixatief*** en Chroom VI, dat in het hout omgevormd wordt tot Chroom III* en gebruikt kan worden als fixatief, wordt gedurende een eventuele brand of uitwaseming door de zon of mist wederom omgevormd tot Chroom VI. **Laat de brandweer zo’n brand dus blussen, zij hebben beschermingsmiddelen, u niet. **Ook als u Chroom VI binnenkrijgt, en die in het lichaam omgevormd wordt tot Chroom III, kan dat toch kankerverwekkend zijn. Bovendien kunt u aan versnipperd hout niet meer zien of dit van wolmanzouten hout afkomstig is of niet.

De brandweer van Lelystad is op de hoogte van de situatie in het Sidhadorp.

ECOLOGICAL INFORMATION Chromium is a steel-gray lustrous metal used to make chrome-steel or stainless steel, and for chrome-plating of other metals. Chromium exists mainly in the 3+ (III) or 6+ (VI) oxidation states in natural bodies of water, and each form can be converted to the other form under appropriate environmental conditions. Chromium may enter the environment in effluents from metal plating industries or in municipal waste treatment plant discharges. Bron

** . Die bis vor wenigen Jahren verbreitete Hypothese, Cr(VI) könne im Magen-Darmtrakt nicht kanzerogen (kankerverwekkend) wirksam werden, weil es bereits im Magen extrazellulär zu Cr(III) reduziert werde, ist durch die expositionsbedingten Dünndarmtumoren bei den Mäusen der NTP-Studie qualitativ eindeutig widerlegt.    blz 47 Bron Umweltbundesamt Deutschland.

***Chromium has been extensively used as a fixative agent, especially in combination with copper and arsenic wood preservatives (copper chrome arsenate (CCA)). During this process the carcinogenic chromium (VI) is turned into chromium (III).There have been discussions in the EU regarding the use of chromium and its efficacy as wood preservative active agent. If chromium were to be considered as an active substance it could not be used in formulated biocidal products, because it would most likely fail the review for Annex I inclusion.

Therefore, industry refers to its use as a fixative below its effective concentration as wood preservative.4 This is an example of where the substance of concern is not the active substance but the fixative agent. Blz. 7 Bron Environmental Research of the Federal Ministry for the Environment, Nature Conservation and Nuclear Safety Research Project FKZ 3708 63 400

Thematic Strategy on Sustainable Use of Plant Protection Products – Prospects and Requirements for Transferring Proposals for Plant Protection Products to Biocides
Annex II: Case study on PT 8: Wood Preservatives. 
Author: Rita Groß, Öko-Institut e.V., Freiburg.

Fragmenten RIVM: In Nederland zijn een tweetal houtverduurzamingsmiddelen die chroom bevatten, toegelaten.
Gebruik van houtverduurzamingsmiddelen met hexavalent chroom (Chroom VI) in Nederland www.ctgb.nl, d.d. 01-03-2010), te weten: Celfix OX en Superwolmanzout B.
De samenstelling voor beide middelen is identiek, beide bevatten: 591 g/l chroomtrioxide
en 238 g/l koper(II) oxide.

In een brief aan het RIVM (d.d. 07-05-2010) laat de brancheorganisatie voor houtverduurzamers (VHN) weten dat de hoeveelheid chroom bevattend verduurzaamd hout die op de Nederlandse markt wordt gebracht onbekend is. Wel wordt aangegeven dat
25 % van het hout dat in Nederland wordt verduurzaamd met een koperhoudend middel, ook chroom bevat. Consumententoepassingen van het chroom bevattend verduurzaamd hout, zijn tuinhout en speeltoestellen.

Bron: RIVM. Verduurzaamd hout: risico’s van hexavalent chroom voor de volksgezondheid Briefrapport 607711001/2011 G. Wolterink | H.J. Bremmer | M.H.M.M. Montforts.

Annex II: Case Study PT 8 28
I
ncineration of wood treated with wood preservatives

…….. For example it is known that about 5-10% of Chromium (III) used as a fixative for some wood preservatives is converted into Chromium (VI) during incineration……
.Fragment zie blz. 7 voor meer info (Eng., Pdf).

Vertaling: Bijvoorbeeld is het algemeen bekend dat ongeveer 5-10% van Chromium (III) dat werd gebruikt als fixatiemiddel voor enkele houtbeschermingsmiddelen wordt omgevormd in Chromium VI gedurende de verbranding.

Algemene info over wolmanzouten scroll naar beneden.

Nieuws

25 aug. 2016 Omroep Brabant: ‘Vrouw doet aangifte van chemische genocide om chroom-6 Tilburg’

24 aug. 2016 Maassluis Nu:

Houtrook: Grote kans op kanker door Chroom 6.

14-08-2016 Een zeer bezorgde burger (hij heeft net gehoord dat hij longkanker heeft) vertelt ons:

In 2013 vond een renovatie plaats in mijn straat en de daarachter liggende binnenplaats.

Plotseling kreeg ik het verzoek van de gemeente om de buitengevel aan de kant van de binnenplaats van mijn perceel af te dekken met nieuw hout. Een gesprek met medewerkers van de gemeentelijke plantsoenen dienst die daar werkzaam waren leerde al snel dat men de schuurtje vervaardigt van geïmpregneerd gewolmaniseerd hout, barstens vol kankerverwekkend materiaal zoals arsenicum en chroom VI, wilde afdekken met schoon hout.


Het probleem van geïmpregneerd gewolmaniseerd hout is namelijk, dat wanneer het regent de giftige stoffen uitlogen. Wanneer daarna de zon er op schijnt wasemen deze giftige metaalzuren uit. Wanneer je daar dan aanwezig bent en deze giftige stoffen inademt  dan ben je de pisang. Longkanker is gegarandeerd.”

Ingezonden stuk in de Volkskrant geweigerd.

Lelystad, 25-07-2016.

Geachte redactie,

Even een reactie op het stuk “Metaal voorziet massaontslag door strengere regels chroom” (Volkskrant 22-07-2016).

Het is juist dat chroom-6 (officieel aangeduid als chroom VI, en vroeger ook arseen, nu verboden) uit gewolmaniseerd hout uitloogt. Chroom-6 loogt niet alleen uit, chroom-6 verdampt ook als het heeft geregend en de zon op het natte gewolmaniseerde hout schijnt.

Bij ons in de wijk moest de woningbouwstichting alle gewolmaniseerde houten gevels, waar de giftige zwartelijststoffen boven de drempelwaarde uitkwam, volgens een rapport van TNO, op last van de provincie laten lakken.

Niet vanwege het verdampen van water met chroom-6 en arseen er in maar vanwege het uitlogen naar de bodem. Er werd door de provincie, die de milieuwetten volgde, dus niet gekeken naar de gezondheid van de omwonenden maar alleen naar het milieu. Het chroom-6 vormt nog steeds een gevaar, omdat chroom-6 (chroomtrioxide)  in de zwaarste klasse, de klasse 1 van kankerverwekkende stoffen valt.

Chroom-6 is ook nog genotoxisch hetgeen inhoudt dat deze stof geen veilige drempel kent. Het eenmaal in je leven binnenkrijgen van één molecuul chroom-6 kan op termijn al kanker veroorzaken. Mensen met een gewolmaniseerde schutting, -gevel of – speeltoestel o.i.d., doen er goed aan het hout alsnog te lakken en de kwast na afloop in de chemobox te doen. En het hout vooral niet met een hogedrukspuit te bewerken, of met verf te bespuiten!

Nog steeds actueel;

Aan die 13 MIO kilo Arsenicum en die 30 MIO kilo Chroom VI kan het niet gelegen hebben.

Een column van Pamela Hemelrijk van oktober 2003. (Scroll helemaal naar beneden.)

06072015 email van St. VoMiGEN aan René Didde, Volkskrant journalist.Over zijn stuk:Kanker:“Tropische Hardhout misschien toch goed”. (VK 4 juli 2015).

Noordhollands Dagblad: “Fikkie Kinderparadijs aan banden”

Door Henk Niggebrugge, 19 mei 2015

N.a.v. het GGD-advies geen geïmpregneerd (pallet)hout te zagen en te verbranden op het Kinderparadijs van Purmerend (zie editie 2015-05-11 ) is er in het Noordhollands Dagblad een artikel verschenen.

06-03-2015: Zienswijze van de webmaster van deze webstek aan B & W van Lelystad betreffende:

Onderwerp: HUTTENBOUWWEEK 2015 (e15009)

Aanvrager: Stichting Schateiland Waterwijk

Datum: 20 t/m 23 juli 2015

Locatie: Schateiland (Voorstraat 503)


GGD adviseert geen geïmpregneerd hout te zagen of te verbranden

Gemeente- en Kinderparadijs Purmerend hebben 4 maart een afspraak hoe hier in de toekomst mee om te gaan.

Door Henk Niggebrugge, 03 maart 2015

13-10-2014 Handtekeningenlijst vanwege dat wij een volledig schaliegasvrij – en steenkoolgasvrij – en
schalieolievrij en – steenkoololievrij Flevoland willen.
 Kan niet meer getekend worden.

.

Ingezonden brieven Volkskrant 23 augustus 2014

Onderzoeksrapporten Chroom-6 via Eenvandaag:

#Staoptegenkanker en vermijd of verwijder je ge-impregneerde houten schuttingen, -speeltoestellen, -picknicktafels, -vlonders, -zandbakken etc. die kankerverwekkend zijn. Scroll naar beneden voor meer info.


Meer nieuws

6 oktober 2013 Informatieblad van Steunpunt Wolmanzouten Sidhadorp nr. 4 is uit.

23-09-13 KOMO keur en FSC gaat dat samen? Is dit hout geïmpregneerd? ? JA! Als dit op het etiket staat, is het mooie beschermde FSC hout tóch geïmpregneerd. Zie het voorbeeld hieronder, het koper zie je aan de oppervlakte zitten. Maar wat zit er nog meer in, hoe heet het impregneermiddel dat men heeft gebruikt?

 Trouw 9-12-98 Nog steeds actueel: Louis Cornelisse: “Het hout rot niet maar is puur gif”. Fragment: Wolmanzout is afval van de metaalindustrie en ertssmelterijen.

Uitgeloogd arseen (gele kleur) te zien op daken van huizen betimmerd met ge-impregneerd (wolmanzouten) hout.

Dakje later aangebracht, toch loogt het arseen nog steeds uit. Bij regenweer, sneeuw (nadat er zonlicht op geschenen is) en mist kunnen deeltjes van Chroom VI zich via het vocht verspreiden en zijn dan 100 x zo giftig. Bron (pdf).

5 september 2013: Informatieblad nr. 3 van SWS (Steunpunt Wolmanzouten Sidhadorp) is uit.


Archief

26 augustus 2010: “Zaak gif(speel)hout: Beslissing gebaseerd op tot nu toe niet te vinden documenten” in het het Echte Nieuws.
En lees het persbericht van het Ecologisch Kennis Centrum.


Echte nieuws, 28 april 2010: Gif(speel)hout-klokkenluider Ad van Rooij ondergedoken.

26 mei 2009: Het hoger beroep van de heer B.F.P. Heijmen vs. Minister Donner inzake het geimpregneerde hout op de EBS-Online (Evangelische Basisschool) te Eindhoven heeft hij gewonnen! Lees hier meer. Lees ook de uitspraak van de Raad van State.

29-08-2008 Wat is uiteindelijk het resultaat van al onze inspanningen voor wat betreft onze houten gewolmaniseerde gevels in het Sidhadorp, lees hier.

27-08-2008 Zaak gifhout op schoolplein: minister Donner moet van rechter nieuw besluit nemen.

5-01-2008 Het KOMO-keur garandeert veel gifstoffen zie ook Nujij.nl

3-01-2008 Video van Petitie tegen geimpregneerde speeltoestellen.

28-12-2007 Het hout van de speelplaats in Tilburg, “Het avonturenpad” dat als voorbeeld van www.buurtlink.nl in de Volkskrant heeft gestaan is gelukkig oké! Hulde aan degene, die dit initiatief voor elkaar heeft gekregen!

28-12-2007 Zwaar chemisch afval wordt gedumpt in hout.

Afbeelding met tekst, krant, ontvangstbewijs

Automatisch gegenereerde beschrijvingDe Stentor publiceerde het bericht over het gif uit China en M. Bos vond dat daar wel een vergelijking te vinden is, die behoorlijk mank loopt. Meten met 2 maten heet dat. Verschenen op 23 augustus 2007

 

Emiel Stevenhagen, cartoon houtwurmen“Het Geheim van het Hout”. Titel copyright Miep Bos. Groepsexpositie in de openbare bibliotheek van Lelystad. Vanaf 1 december 2005 tot 2 februari 2006. Deelnemende kunstenaars:

Miep Bos
Wieteke Moody- van Dort
Iet Eijbersen
Yoko Kobayashi
Ellen Meijer
Karel Loman
Emiel Stevenhagen

Openingslezing door Wieteke van Dort, in de openbare bibliotheek Lelystad was op 7 december 2005, 20.00 uur.


In deel twee gingen we naar Doetinchem om daar een geïmpregneerd houten paaltje te kopen om die van binnen te testen. Het RIVM stelt dat er in het hout volledige omzetting van ChrVI naar het onschadelijke ChrIII plaatsvind. Of dit klopt met onze bevindingen ziet u in het filmpje.

 Dossier bodemverontreiniging in het Sidhadorp (Lelystad) van de Provincie Flevoland

Een opsomming van de stukken die zich bevinden in het dossier van de provincie Flevoland over de bodemverontreiniging in een woonwijk in Lelystad die is ontstaan door het uitlogen van geïmpregneerde houten gevels.

Deze bodemverontreiniging is bij de Provincie Flevoland aangemeld door de Stichting Woningbouw Harmonisch Leven Lelystad (SWHLL) op 17-06-2004.

Deze aangifte van SWHLL betreft plm 217 huizen. Daarnaast zijn er nog een groot aantal koopwoningen met dezelfde houten gevels, deze vallen buiten dit dossier.

Meer achtergrond informatie>> Het volledige dossier is op afspraak in te zien bij de Provincie Flevoland. Let wel dit dossier gaat alleen over de bodemverontreiniging en wel over het saneren van de vervuiling en voorkomen van toekomstige vervuiling. Het gaat dus niet over het de gevaren van het gewolmaniseerde hout zelf. Dossiernummer: FL099500130 17-06-2004 Brief van SWHL aan de Provincie, betreft bodemvervuiling in woonwijk.

Melding van SWHL dat er een bodemvervuiling is geconstateerd waarvoor mogelijk een saneringsplicht bestaat. Bijlagen: actieplan wolmanzouten 2004 deel 2 en 1ste TNO rapport In het actieplan staat over de onderzoeksresultaten het volgende:

In het onderzoeksrapport (zie bijlage) worden genoemd de volgende aanbevelingen;
Op basis van de getrokken conclusies wordt aanbevolen: de bewoners aan te raden om direct contact met het gewolmaniseerde hout op de gevels zo veel mogelijk te vermijden; de bewoners aan te raden het pompwater niet als drinkwater te gebruiken;

contact met het gewolmaniseerde hout op korte termijn onmogelijk te maken;

maatregelen te nemen om verdere beïnvloeding van de bodem te voorkomen;

een nader onderzoek uit te voeren naar de omvang van de verontreiniging in de bodem (grond en grondwater) om de saneringsnoodzaak vast te stellen;

in het kader van dit nader onderzoek een uitgebreide risico-evaluatie te verrichten, teneinde de risico’s voor mens en milieu nader in kaart te brengen en te kwantificeren.

17-06-2004 Foto’s gemaakt door Provincie, tijdens handhavingsbezoek

Dit handhavingsbezoek is uitgevoerd naar aanleiding van melding van de bodemvervuiling.
13-07-2004 Brief Provincie aan SWHL, betreft melding bodemverontreiniging Sidhadorp (Waterwijk) te Lelystad

In deze brief geeft de provincie de volgende aanwijzing

Aanwijzing:

Op grond van artikel 27 lid 2 van de Wet bodembescherming geven wij de SWHLL de volgende aanwijzing: Binnen 6 maanden aan te geven wanneer en welke concrete maatregelen zijn en/of worden getroffen om verdere verontreiniging van de bodem te voorkomen;
Binnen 6 maanden aan te geven wanneer en welke maatregelen worden getroffen om de bodemverontreining (grond en grondwater) weg te nemen, uitgaande van volledige verwijdering van alle verontreiniging (tot aan streefwaarde/gebiedseigen bodemkwaliteit);
Binnen 12 maanden een aanvang te maken met de onder 2 en 3 bedoelde maatregelen;

Binnen 6 maanden na afloop van de uitgevoerde maatregelen ons een evaluatieverslag te doen toekomen wat voldoet aan de vereisten van onze Provinciële Milieuverordening (PMV, betreffende deel als bijlage toegevoegd). Indien de SWHLL de aanwijzing niet of niet tijdig opvolgt dan zullen wij bestuursrechterlijk handhaving en/of inzet van het bevelsinstrumentarium van de Wet bodembescherming in overweging nemen.

13-07-2004 Brief Provincie aan Gemeente Lelystad, betreft melding bodemverontreiniging.

Naast de afschrift van het besluit van de provincie (zie hierboven) bevat de brief de volgende zin:
“Wij willen u vooral wijzen op de potentiële risico’s die bestaan ten aanzien van het contact met het toegepaste gewolmaniseerde hout en de aangetroffen bodemverontreiniging”.

13-07-2004 Brief Provincie aan VROM-inspectie Regio Noord-West

Afschrift van de aanwijzing van de Provincie aan SWHLL.

24-09-2004 Brief SWHLL aan de provincie.

Uitleg van SWHLL over de genomen initiatieven mbt informatie over de gevaren richting de bewoners, en vervolgonderzoeken die zijn verricht (GGD en TNO). Tevens een lijst van de adressen van particuliere woningen.

Commentaar Miep, aan de Steunpunt Wolmanzouten Sidhadorp is altijd door SWHLL geweigerd een lijst van particuliere eigenaren te geven uit privacy redenen, dat is natuurlijk te billijken. Maar aan de Provincie verschaft SWHLL naast de kopers die rechtstreeks van SWHLL hun huis gekocht hebben ook de adressen van diegenen die hun huis rechtstreeks van Heilijgers Bouw (BAM) hebben gekocht en die dus geen enkele relatie met SWHLL hebben. Ja is dat nu omgaan met privacy.

02-02-2005 Brief SWHLL aan Provincie Flevoland, plan van aanpak bodemverontreiniging

Volgens SWHLL valt na vervolgonderzoeken, de bodemverontreiniging wel mee en ze doen het volgende beroep op de provincie:
Wij doen hierbij een beroep op redelijkheid om enige coulance te betrachten. Ik vrees namelijk dat wij hier een tipje van de ijsberg hebben laten zien, en dat als u ons zou verplichten deze (minimaal verspreide en niet schadelijk voor de gezondheid) verontreiniging zou laten opruimen, dat tevens voor u in zou kunnen houden dat een inventarisatie van de verspreiding van dit bouwmateriaal in de provincie en de gevolgen daarvan op zijn plaats zou zijn.

Wij stellen voor om de bodem niet te saneren en de gevels te laten voor wat ze zijn.

Tevens omdat de feitelijke onderbouwing niet op papier staat vraagt SWHLL uitstel tot 1 maart.

Commentaar Miep: Lijkt het erop dat SWHLL nu de Provincie dreigt? Met de conclusies dat het allemaal wel mee valt ben ik het natuurlijk niet eens, zie mijn commentaar op de diverse onderzoekingen zoals die op deze site zijn te vinden.
SWHLL maakt nu wel een hele ommezwaai. En niets doen is totaal in strijd met hun eigen actieplan van 17-06-2004.

07-02-2005 Brief SWHLL aan Provincie Flevoland, betreft plan van aanpak bodemverontreiniging

Onderbouwing van de SWHLL voor het verzoek geen saneringsplicht op te leggen.
Citaat:
Uit de analyse blijkt dat de te verwachten hoeveelheid grond waar normen worden overschreden bij ca 40 woningen optreed en dat de hoeveelheid te saneren grond bij die woningen varieert van een kwart tot driekwart m3. De totale hoeveelheid grond ligt dan op ruim 20m3 .Gezien de wijde verspreiding van het bouwmateriaal in vele tuinen in Nederland doen wij een beroep op het redelijkheidsbeginsel om geen saneringsplicht op te leggen.

05-04-2005 Brief Provincie Flevoland aan SWHLL, betreft afspraken aanpak bodemverontreiniging.

Hierin refereert de provincie aan een overleg van 23-03-2005 tussen de provincie en SWHLL. In dit overleg is gesproken over de aanwijzing en dat de aangeleverde rapporten en brieven van SWHLL onvoldoende duidelijkheid verschaffen en daarbij bovendien termijnen zijn verstreken. De volgende afspraken zijn gemaakt:

Tijdens het overleg zijn hierover de volgene afspraken gemaakt: Stichting Woningbouw Harmonisch Leven Lelystad vraagt direct na ontvangst van deze brief uitstel aan van de termijnen genoemd in ons besluit met kenmerk MB/04.040775/L van 15 juli 2004:

Stichting Woningbouw Harmonisch Leven Lelystad levert aan ons binnen 6 weken na verzending van deze brief een volledige kostenraming voor het saneren van de bodem op grond waarvan wij kunnen besluiten of volledige verwijdering van de bodemverontreiniging redelijkerwijs kan worden gevergd;

Stichting Woningbouw Harmonisch Leven Lelystad levert aan ons binnen 6 weken na verzending van deze brief een concreet plan waarin maatregelen ten aanzien van de bron alsmede de termijnen waarbinnen die maatregelen worrden getroffen zijn opgenomen. Wij zullen dit plan beoordelen.

Wij wijzen u er op dat het niet of onvoldoende nakomen van deze afspraken automatisch inhoud dat wij ons besluit bestuursrechtelijk gaan handhaven.

06-04-2005 Brief SWHLL aan Provincie Lelystad, aanvraag uitstel

SWHLL vraagt uistel tot 17-05-2005

19-04-2005 Brief Provincie Flevoland aan SWHL, ontvangst bevesting brief SWHLL 26-04-2005 Brief Provincie Flevoland aan SWHL, antwoord op verzoek aanvraag uitstel
De provincie geeft SWHLL alleen op de punten 1 en 2 van het aanwijzingsbesluit (aan te geven hoe) uitstel tot 17 mei 2005, op punt 3 het daadwerkelijk beginnen dus niet.

26-04-2005 Brief Provincie Flevoland aan VROM-Inspectie Regio Noord-West, afschrift verleende uistel.


26-04-2005 Brief Provincie Flevoland aan Gemeente Lelystad, afschrift verleende uistel.
13-05-2005

Brief SWHLL aan Provincie Flevoland, indiening plan van aanpak.
SWHLL dient als bijlage een indicatieve kostenraming met baten- en lastenanalyse bodemsanering Sidhadorp in. De sanering van de bodem zou ruim euro 100.000 kosten. Zij geven aan dat bodemsanering puur op milieu aspecten niet de voorkeur heeft. Sanering heeft een hogere milieubelasting dan niets doen. Dat komt met name door het energieverbruik van transport en reiniging van de vervuilde grond.

Commentaar Miep: ja over veiligheid, gezondheidsrisico’s en gezondheidsrisico’s bij brand wordt al niet meer gesproken, zodra het een geldkwestie wordt. Tevens een heel verhaal over uitloging van oud hout dat dat wel zo meevallen, en dat allemaal naar aanleiding van een e-mail van Stichting Houtresearch. Al eerder heb ik aangegeven dat als je deze e-mail goed leest je deze conclusies niet kunt trekken.

Hier nogmaals mijn commentaar: : Er zou geen gif meer uit het hout vrijkomen. Uit het eerste onderzoek dat TNO in het Sidhadorp heeft verricht, blijkt dat als men met een hogedrukspuit op de gewolmaniseerde gevels spuit, er een enorme hoeveelheid gif uit de gevel komt, die in de bodem sijpelt, dus zelfs nu na vijftien jaar is dit een enorm verontrustend resultaat.

Ook heeft het TNO-onderzoek uitgewezen dat betreffend gewolmaniseerd hout aan de woningen met elke regenbui (licht reinigen) en elke plensbui (intensief reinigen) mee, zelfs na 15 jaar nog, het regenwater dat langs de gevels loopt wordt vergiftigd met arseen (arseenzuur) resp. chroom (chroomtrioxide) tot maar liefst 29 resp. 32 maal de interventiewaarde.
Dat de heer Homan van Stichting Hout Research dus zonder uitgebreid onderzoek (hij zegt zelf dat naar uitloging uit gewolmaniseerde gevels nog nooit onderzoek is gedaan) beweert dat de gevel zo verouderd is dat er geen gif meer uitkomt, is natte  vingerwerk.
Letterlijk citaat uit de correspondentie met de heer Homan: “Er zijn ons geen resultaten bekend van zeer langdurige uitloogproeven op verduurzaamd hout in weer en wind. De verwachting is dat de uitloging hiervan zeer gering is na 20 jaar. Maar ik heb hiervoor geen cijfermatig bewijs.”

Om hieruit nu de conclusie te trekken dat er daadwerkelijk geen of zeer geringe uitloging plaatsvindt is natuurlijk onzin, temeer daar praktijk proeven door TNO weliswaar met een hoge drukspuit op onze gevels wel anders heeft uitgewezen.


Hopelijk gaat de Provincie niet akkoord met de bewijsvoering die aangedragen is door SWHLL en gebaseerd is op verwachtingen van de heer Homan, terwijl hij zelf zegt dat hem geen proeven bekend zij en niet cijfermatig kan onderbouwen.

24-05-2005 Brief Provincie Flevoland aan SHWL, ontvangstbevestiging plan van aanpak. xx-05-2005 rapport van Hickson Garantor, auteur dhr Homan van Stichting Hout Research (SHR)
De inhoud van dit rapport is ons nog onbekend.

21-10-2005 brief Provincie Flevoland aan SWHLL

– geen saneringsplicht bodem
– wel maatregelen nemen tegen verdere vervuiling
SWHLL moet nu binnen 8 weken met een plan komen en binnen 16 weken tot uitvoering overgaan.
Zie verder betreffende brief.

03-11-2005 brief provincie flevoland aan huiseigenaren
Wordt vervolgd, het wachten is op stappen die Stichting Woningbouw Harmonisch Leven Lelystad nu gaat ondernemen.

16-12-2005 Plan van SWHLL ter voorkoming van verdere bodemverontreinging
Op 16-12-2005 heeft de provincie het plan van SWHLL ontvangen. SWHLL is niet van plan de houten gevels te vervangen, maar wil maar een beperkt aantal gevels met een waterafstotend middel behandelen.

10-01-2006 Provencie Flevoland stelt aanvullende vragen aan SWHLL
De provincie heeft geconcludeerd dat het plan nog incompleet is en heeft de volgende 3 vragen gesteld. Planning ontbreekt (wanneer start, wanneer klaar) .

Moet deze behandeling om de zoveel tijd worden herhaald. Overzicht van woningen waarvan de Stichting eigenaar is. De Stichting heeft 4 weken de tijd om het plan aan te vullen.
08-02-2006 Bericht van de Provincie dat binnenkort beslissing in SWHLL dossier valt.
Van de provincie kregen we de volgende mededeling: ” Plan van Aanpak. Wij hebben op 16 januari 2006 aan u het plan van aanpak per e-mail verzonden. Op dat moment was het plan nog niet compleet en hebben wij de Stichting gevraagd om aanvullingen. Inmiddels hebben wij van de Stichting de gevraagde aanvullingen ontvangen. Op dit moment zijn Gedeputeerde Staten van Flevoland (GS) het plan en de bijbehorende aanvullingen aan het beoordelen. Wij verwachten deze week een besluit van GS. Zodra het besluit bekend is, zullen wij u hierover schriftelijk informeren en de bijbehorende stukken aan u toezenden.”  
Wordt vervolgd, zodra SWHLL het plan heeft aangevuld, neemt de provincie een besluit.  

Inleiding:

Ik woon in Lelystad in een buurt die we zelf het Sidhadorp noemen. Een groot deel van de woningen zijn houtskelet woningen waarvan de gevels bekleed zijn met geïmpregneerd (gewolmaniseerd) hout. In een van deze woningen woon ik dus.

Er zijn zowel koopwoningen alsook huurwoningen, deze laatste worden verhuurd door Stichting Woningbouw Harmonisch Leven. De woningen zijn gebouwd door Heilijgers Bouw BV.

De laatste jaren is ons duidelijk geworden hoe giftig en gevaarlijk deze houten gevels eigenlijk zijn. Aanraking is uit den boze, en door de regen is een en ander in de bodem terecht gekomen waardoor deze ook zwaar vervuild is.

Door waarschijnlijk financiële belangen, is zowel door de Stichting Woningbouw Harmonisch Leven als de overheid het probleem gebagatelliseerd, en eventuele acties zoals verwijdering van dit hout zijn op de lange baan geschoven.

Vanuit de bewoners (zowel huurders als kopers) is het initiatief gekomen om zelf acties te gaan ondernemen. Een daarvan was het oprichten van SWS; Steunpunt Wolmanzouten Sidhadorp.

Verder is besloten om, een hogere veiligheidskundige uit Sint Oedenrode, die al jaren strijd voert tegen wolmanzouten, in te schakelen als expert op dit gebied. We zijn hem zeer dankbaar dat hij ons wil ondersteunen met zijn kennis en ervaring. Heel wat informatie op deze site is ook van hem afkomstig.

Wat hebben we gedaan en tot nu toe bereikt:

  • Het eerste aandachtsgebied was de bewoners duidelijk te maken dat we met zwaar giftig spul te maken hebben. En aanraking met blote handen al gevaarlijk is. Deze voorlichting /preventie taak hebben we via huis aan huis blaadjes en bijeenkomsten verzorgd.
  • De stedelijke pers heeft hier ook direct op ingehaakt met een 5 tal artikelen. Verder zijn de hogere veiligheidsdeskundige en Tom van de Wal ook een tweetal lezingen komen geven.
  • Ook de Woningstichting is wakker geworden en heeft een onderzoek door TNO laten uitvoeren. En de huurders gewaarschuwd voor het onbeschermd bewerken van dit hout. Gebruik van hoge drukspuiten is helemaal gevaarlijk
  • Op 3-3-2005 hebben we eindelijk te horen gekregen dat de gemeente Lelystad heeft toegezegd dat brandweer van Lelystad een verslag laat maken van de potentiële risico’s bij een brand aan de gevel en wat zij er aan denken te doen.

  • Mocht zo’n gevel in de brand vliegen dan kun je maar beter maken dat je weg komt, zowel de rook, als as is dan zeer zwaar vergiftigd met arseen. Daar is een asbestprobleem niets bij.
    We zijn benieuwd of de gemeente en brandweer nu eindelijk een calamiteitenplan maken voor als er een grote brand uitbreekt. Hier zijn niet alleen wij maar ook de brandweerlieden zelf bij gebaat.

We zijn nu bezig met het maken van een stappenplan dat er uiteindelijk toe moet leiden dat het giftige hout vervangen en de bodem gesaneerd wordt. Dit kost even tijd, veel overleg met juristen, om te bepalen hoe we dit het beste kunnen oppakken. In die tussentijd (plm 8 weken) hebben we afgesproken geen publiciteit te zoeken. Dus even een radiostilte.

Nieuws:

13-01-2005 Sidhadorp bang voor ‘gifgevels’
Artikel in de Stentor (Dagblad Flevoland) over onze gewolmaniseerde houten buitengevels. Gevolgd door een tegenartikel waar ik het totaal niet mee eens ben op 15-01-2005 Hout vervuilt beetje de bodem

17-01-2005 Wederom een artikel in de Stentor nu met een reactie van de gemeente Lelystad. Citaat:
-De zegsman van de gemeente vindt een vergelijking met de schadelijke stof asbest op zijn plaats. Die stof gold halverwege de vorige eeuw als goedkoop wondermiddel bij nieuwbouwhuizen. Totdat deskundigen doorkregen dat het inademen van asbestdeeltjes de gezondheid ernstige schade kan toebrengen. ‘Hierbij geldt een beetje hetzelfde, maar dat blijft wijsheid achteraf.’- (bron De Stentor)

19-01-2005 Bewoners verontrust over giffen Sidhadorp, Krant van Flevoland
Discussie over kankerverwekkende stoffen Sidhadorp laait op.

Donderdag 20-01-2005 zijn er twee lezingen gehouden door deskundigen en Tom van der Wal over wolmanzouten in het Sidhadorp.

Zie de krantenknipsels:

22-01-2005 Sidhadorp wil af van gifgevels Maar wie zal dat betalen?
En artikel: Meditatie, frustratie en sluipmoordenaars in Sidhadorp

25-01-2005 Vechten tegen gifgevels
Sidhadorp voert kalme actie in harmonie ‘Anders worden we zelf giftig’

27-01-2005 Open brief Steunpunt Wolmanzouten Sidhadorp (SWS)


Akties die we uitgezet hebben:

26-01-2005 Brief aan Heilijgers (de bouwonderneming) voor een uitnodiging voor een afstemmend gesprek.

01-02-3005 De reactie van Heilijgers Bouw bv (BAM Groep nv)

.
Zie ook www.biomassa.polie.nl en de SDK .


Maart 2005, onderzoek Vusse Milieuadvies (pdf)

Een ongedateerd onderzoek van Meldpuntennetwerk Gezondheid en Milieu en Vusse Milieuadvies zonder adres met als titel: Beoordeling onderzoek gezondheidseffecten gewolmaniseerd hout. Dit onderzoek is verricht in opdracht van Stichting Woningbouw Harmonisch Leven.

Het is te merken, dat het eerste deelonderzoek van een deskundige in opdracht van 109 bewoners betreffende ons Sidhadorp en de gewolmaniseerde gevels niet is geraadpleegd, daardoor wordt o.a. de samenstelling van de wolmanzouten niet goed vermeld.

Een van de aanbevelingen:

“Het is nodig om de omvang van de nu geconstateerde bodemverontreiniging in kaart te brengen, en maatregelen te treffen om verdere verontreiniging tegen te gaan. Dat kan door afdekken of verwijderen van het behandelde hout.”

Mijn opmerking: Hoe moet je dat afdekken? Als je het gaat verven, moet je het toch eerst schoonspuiten, en dat mag niet!

Eén van de conclusies:

Er is mogelijk ook sprake van een verontreiniging van grondwater, gezien de
concentraties zware metalen die aangetroffen zijn in het pompwater.

Mijn opmerking: En daar ben ik het mee eens. Waar kunnen anders die zware metalen gebleven zijn, die niet afbreken? Die kunnen niet na 30 cm verdwenen zijn.
·

17-03-2005 Conclusies Harmonisch Leven op rapport Vusse Milieuadvies

In Verlichte Berichte, guuskrant nr 626, staat een ingezonden stuk van Harmonisch Leven met de conclusies die ze trekken uit het second opinion onderzoek Meldpuntennetwerk Gezondheid en Milieu, en Vusse Milieuadvies. Mijn commentaar heb ik direct achter betreffend artikel geplaatst.

04-07-2005 Dossier bodemvervuiling Sidhadorp (Waterwijk) Lelystad van de Provincie Flevoland

Een jaar geleden al aanwijzing van Provincie Flevoland aan de St Woningbouw Harmonisch Leven Lelystad.
Naar nu pas blijkt is reeds op 17-06-2004 een aanwijzing door de Provincie Flevoland gegeven.

Aanwijzing:
Op grond van artikel 27 lid 2 van de Wet bodembescherming geven wij de SWHLL de volgende aanwijzing:

  1. Binnen 6 maanden aan te geven wanneer en welke concrete maatregelen zijn en/of worden getroffen om verdere verontreiniging van de bodem te voorkomen;
  2. Binnen 6 maanden aan te geven wanneer en welke maatregelen worden getroffen om de bodemverontreining (grond en grondwater) weg te nemen, uitgaande van volledige verwijdering van alle verontreiniging (tot aan streefwaarde/gebiedseigen bodemkwaliteit);
  3. Binnen 12 maanden een aanvang te maken met de onder 2 en 3 bedoelde maatregelen;
  4. Binnen 6 maanden na afloop van de uitgevoerde maatregelen ons een evaluatieverslag te doen toekomen wat voldoet aan de vereisten van onze Provinciële Milieuverordening (PMV, betreffende deel als bijlage toegevoegd).

Indien de SWHLL de aanwijzing niet of niet tijdig opvolgt dan zullen wij bestuursrechterlijk handhaving en/of inzet van het bevelsinstrumentarium van de Wet bodembescherming in overweging nemen.

Verdere ontwikkelingen kunt u volgen onder de button Nieuws en in:

Inhoudsopgave dossier Provincie Flevoland mbt bodemvervuiling Sidhadorpv>>

Aan die 13 MIO kilo Arsenicum en die 30 MIO kilo Chroom VI kan het niet gelegen hebben. 
Een column van Pamela Hemelrijk van oktober 2003. In het jaar 2000 sloeg de Wereld Gezondheids Organisatie groot alarm: de helft van de bevolking van Bangladesh werd met kanker bedreigd. Oorzaak: de miljoenen waterputten die het welzijnswerk daar in de afgelopen jaren had geslagen. Daardoor werd nu het grondwater op grote schaal als drinkwater gebruikt.

En Bengalees grondwater bevat van nature arsenicum. ‘Bangladesh heeft te kampen met de grootste massavergiftiging uit de geschiedenis’, schreef de epidemioloog.Allan Smith van de Amerikaanse Berkeley Universiteit in zijn onderzoeksrapport. ‘Ernstiger dan de rampen in Bhopal en Tsjernobyl’.  Hoe het het Bengalese volk sindsdien is vergaan, daarover kon zelfs de Novib (die medeverantwoordelijk is voor het slaan van die fatale waterputten) geen opheldering verschaffen.

Verder dan het hier en daar aanbrengen van rode waarschuwingsstickers op hun eigen waterputten zijn ze nog niet gekomen. 

Misschien wordt het tijd dat de WHO zich eens buigt over de situatie in Nederland. Want ook het Nederlandse grondwater bevat thans arsenicum. En de Nederlandse lucht. En niet te vergeten miljoenen Nederlandse schuttingen, schuurtjes, tuinmeubelen, picknicktafels, pergola’s en kinderspeeltoestellen.

Het rattenverdelgingsmiddel is erin gepompt door de Nederlandse petrochemische industrie, met steun van de Nederlandse overheid.

Dit alles uit naam van ‘een beter milieu’. De winst die die dit milieudelict oplevert delen ze samen, de staat der Nederlanden en de petrochemische industrie. Maar daarover later.  Het begon allemaal met de Strijd voor Het Behoud van het Tropisch Regenwoud. Het Nederlandse volk werd derhalve aangespoord om geen tropisch hardhout meer te gebruiken. Er was immers een milieuvriendelijk alternatief voorhanden in de vorm van verduurzaamd hout?

Dus verleende het ministerie van VROM in 1992 milieuvergunningen aan een stuk of 35 Nederlandse hout-impregneerbedrijven. De milieubeweging stond er helemaal achter, en de subsidiekraan werd wijd open gezet: wie dat geïmpregneerde hout gebruikte kon tot 75 procent van zijn kosten vergoed krijgen uit de schatkist. 

Het middel dat die impregneerbedrijven (tot op de huidige dag!) gebruiken om hout te verduurzamen draagt de onschuldige naam Super Wolmanzout CO. Helaas vertelde VROM er indertijd niet bij wat de bestanddelen waren: koper II oxyde, arseenzuur en chroomtrioxyde (ook wel bekend als chroom VI zuur). Vooral de laatste twee zijn extreem gevaarlijke kankerverwekkende stoffen die de vruchtbaarheid aantasten en genetische afwijkingen in het nageslacht kunnen veroorzaken.


Er bestaat zelfs geen veilige ondergrens voor; oftewel: één molecuul is in principe al uit den boze. Die stoffen prijken dan ook op de “Lijst van zwarte stoffen voor het milieubeleid”, die de Kamer in 1986, in het kader van het Indicatief Meerjarenprogramma Milieubeheer 1986-1990, zelf heeft opgesteld: “Deze lijst geeft een overzicht van stoffen die geacht worden een bijzondere bedreiging te vormen voor bodem, water en lucht”,aldus de letterlijke tekst van het IMP. “Het in het milieu brengen van deze stoffen dient, gezien hun eigenschappen, vermeden te worden. Voor deze stoffen wordt een maximale brongerichte aanpak voorgestaan.”

Voor in water oplosbaar chroom en arseen betekent zo’n “brongerichte aanpak” dat ze tot in der eeuwigheid opgeslagen moeten worden in metersdik beton, net als nucleair afval. Zware metalen als chroom VI en arseen zijn namelijk niet te verbranden; ze komen gewoon de schoorsteen weer uit, of blijven achter in giftig vliegas.

 
De eerste Nederlander die lont rook van deze  diffuse vergiftiging  was de elektrotechnicus en arbo-deskundige Ing.  Ad Van Rooij  Europees erkend safety manager  ( +32/484749360)  uit het Brabantse dorp St. Oedenrode.


Pal naast zijn huis bevond zich een houtzagerij genaamd Van Aarle BV, die 1988 een hinderwetvergunning aanvroeg. Het bedrijf zei dat het om een gewone uitbreiding ging, maar van Rooij nam het zekere voor het onzekere en toog naar het gemeentehuis om de plannen in te zien. Op de tekeningen bleken een impregneerketel en een chemicaliënbunker te staan.

Waar die dingen voor dienden? Nou, expliceerde de gemeente, het bedrijf ging hout verduurzamen met Wolmanzouten, maar dat was volkomen onschuldig. Wederom nam Van Rooij het zekere voor het onzekere: hij informeerde bij de Milieu Inspectie naar de samenstelling van Super Wolmanzout CO. En kwam er zo achter dat er binnenkort, op een steenworp van zijn voordeur, met grote hoeveelheden rattengif gewerkt ging worden. Volgens een stoomfixatie-procédé nog wel, waarbij grote hoeveelheden arsenicumdampen door het luchtruim worden verspreid.

Chemicaliën die gevaarlijker zijn dan asbest en dioxine. Van de zwarte-lijstcategorie nota bene, die volgens ons eigen IMP koste wat kost uit het milieu moesten worden geweerd! ( Archief )  “Voor kennisgeving aangenomen”  Toen gebeurde er iets heel geks.

Niemand bleek in dit onthutsende nieuws geïnteresseerd. De gemeente niet. Het ministerie van VROM niet. Het parlement niet. De milieubeweging niet. En de pers niet. Of nauwelijks. Ondanks de protesten, bezwaarschriften, noodkreten en brandbrieven van ir.v an Rooij verleende de gemeente Sint Oedenrode op 19 november 1991 een hinderwetvergunning aan houtzagerij Van Aarle.

Dat mag alleen als de aanvrager kan aantonen dat het arseen en het chroom VI niet in aanraking komen met de buitenlucht en het oppervlaktewater. Ir. Van Rooij verzocht de gemeente derhalve om inzage in het onderzoeksrapport waaruit bleek dat dit het geval was. De gemeente antwoordde hem laconiek dat een dergelijk rapport niet bestond. Ten overvloede, mogen we wel zeggen, want kort daarna dreven de eerste wolken arsenicumdamp langs de ingenieur zijn erf.

Zijn protesten werden door de gemeente eerst beantwoord met nietszeggende brieven, toen met geïrriteerde brieven, en vervolgens met een diep stilzwijgen. Tenslotte stuurde burgemeester P. Schriek hem een vertrouwensarts van de GGD op zijn dak, om te onderzoeken of hij wellicht geestelijk gestoord was. De burgervader maakte zich kennelijk meer zorgen over het psychisch welzijn van ir. Van Rooij dan over de levensgevaarlijke arsenicumdampen die zijn gemeente teisterden. 

Dus zocht de ingenieur het hogerop, en wendde zich tot Hans Alders, de toenmalige minister van VROM. Nou zou je toch verwachten dat een milieuminister geschokt is als blijkt dat ambtenaren die onder zijn verantwoordelijkheid vallen hun eigen milieuwetten met voeten treden. En dat nog wel met levensgevaarlijke zwarte-lijststoffen! Maar nee: na enig gecorrespondeer werd Van Rooij bij brief van 12 maart 1992 door Alders definitief afgepoeierd, en wel in de volgende bewoordingen: “Geachte heer van Rooij, U toont al jaren een hoge mate van betrokkenheid bij het milieu. Ik waardeer het zeer wanneer burgers blijk geven van hun bezorgdheid voor een beter milieu. U legt echter een zeer groot tijdsbeslag op mijn medewerkers.

Ik ben van mening dat dit tijdsbeslag een thans niet meer te verantwoorden omvang is gaan aannemen. U noopt mij daarom u mee te delen dat uw brieven voortaan voor kennisgeving zullen worden aangenomen. Een inhoudelijke beantwoording zal niet meer plaatsvinden. Hoogachtend, de Minister van VROM.” 

Bij de pers kreeg Van Rooij ook geen poot aan de grond. Nou ja, héél af en toe. Op 7 april 1993 verscheen er in het Algemeen Dagblad een stuk getiteld “Kruistocht tegen sluipmoordenaar – Geïmpregneerd hout rampzalig voor mens en milieu”. Maar ook dat werd door de goegemeente voor kennisgeving aangenomen, en er gebeurde wederom niets. De ingenieur schopte het daarna nog tot een optreden in 2 Vandaag, en een reportage in de RVU. Ook dat is blijkbaar“voor kennisgeving aangenomen”, want er ontstond niet de geringste deining.

Zonderling, als men nagaat dat de gifgrond in Lekkerkerk en de dioxineverontreiniging van de Volgermeerpolder indertijd maandenlang voorpaginanieuws zijn geweest, en geleid hebben tot grootscheepse en miljoenen kostende bodemsaneringen. Waarom toen wel, en nu niet?

Was dat misschien omdat toen de schuld bij het bedrijfsleven kon worden gedeponeerd, terwijl in dit milieudelict de hoofdverdachte de overheid zelf is? Je zou het bijna gaan denken, want ook Alders’opvolgers Margreet de Boer en Jan Pronk legden de brieven van ir. van Rooij terzijde, evenals Erica Terpstra (toenmalig staatssecretaris van WVS), Ernst Hirsch Ballin (toenmalig minister van Justitie) en Wim Kok (toenmalig premier).

Het staat allemaal zwart op wit, zodat deze ex-bewindslieden nooit meer kunnen beweren dat ze niet gewaarschuwd zijn.  Van het kastje naar de muur  Eén persoon schrok zich wél wezenloos van de ontdekking van ir. Van Rooij: dat was Carl Tissen, directeur van een houtimpregneerbedrijf in Luyksgestel. Het feit dat tevoren een van zijn kleinkinderen aan zware genetische afwijkingen was overleden zal daaraan niet vreemd zijn geweest.

Eind 1994 besloot hij over te schakelen op een ander – minder schadelijk –impregneermiddel, en vroeg daarvan de chemische samenstelling op bij de autoriteiten. Hij kreeg een lijst retour waarop de helft van de bestanddelen was weggelakt! Dus meldde zijn voornemen aan VROM. Het ministerie stuurde zijn brief door aan de Regionale Milieu Inspectie. Die antwoordde hem dat VROM geen enkele aansprakelijkheid aanvaardde, en dat alle verantwoordelijkheid bij de producent lag.

Tissen was perplex: “Hoe kunt u mij aansprakelijk stellen”,schreef hij aan milieuminister de Boer, “als ik niet eens mag weten welke chemicaliën er in dat alternatieve middel zitten?” Weer geen antwoord. Alleen de mededeling dat Tissen, krachtens de civielrechtelijke produktaansprakelijkheid, zou moeten opdraaien voor alle door zijn bedrijf veroorzaakte milieuschade. Hopende u hiermee voldoende te hebben ingelicht, hoogachtend, Margaretha de Boer. 

We schrijven inmiddels augustus 1996. Omdat de autoriteiten hem al twee jaar van het kasje naar de muur stuurden, had Tissen nog steeds niet durven overschakelen op een milieuvriendelijk alternatief. Hij diende een klacht in bij de Vaste Kamercommissie Milieubeheer. “Daar het jaarlijks in het milieu brengen van 16.000 kilo arseenzuur en 19.000 kilo chroom VI een bijzonder ernstige overtreding is van de Wet Milieubeheer”, schreef hij aan de commissie, “was de Inspectie wettelijk verplicht mij onmiddellijk een verbod op te leggen.

De Inspectie heeft dit nagelaten, en mij zelfs gedwarsboomd bij het overschakelen op een milieuvriendelijk alternatief. Als gevolg daarvan heb ik sinds december 1994 nóg eens 24.000 kilo arseen en 29.000 kilo chroom VI, zijnde zwartelijststoffen, in het milieu gebracht. Zonder dat mij een strobreed in de weg is gelegd. Wilt u zo vriendelijk zijn een onderzoek in te stellen naar deze gang van zaken?”

Het wordt eentonig: “In de commissievergadering van 28 augustus 1996 is besloten Uw brief voor kennisgeving aan te nemen“,antwoordde de griffier. “Dit houdt in dat de commissie meent geen actie te moeten ondernemen. De leden adviseren u contact op te nemen met de Nationale Ombudsman.” Die energie heeft Tissen niet meer op kunnen brengen. Hij had zijn bekomst van corresponderen met de autoriteiten.  Wolmanzouten (CCA-zouten) bevatten: – 374 g/l arseenzuur. – 532 g/l chroomtrioxide (chroom VI zuur). – 188 g/l koper II oxide .

Ing. Van Rooij gaf het echter niet op. Hij heeft er intussen een slordige 1000 procedures opzitten, van de Raad van State tot het Europees Hof. Talloze malen werd hij in het gelijk gesteld, maar de autoriteiten legden die uitspraken gewoon naast zich neer. Sterker nog: de overheid bestempelt het giftige hout, als het eenmaal is afgedankt, als “zuivere biomassa”, die gebruikt mag worden als brandstof voor “groene” elektriciteitscentrales.


Deze gedoogpraktijk is onlangs door minister Brinkhorst van EZ gesanctioneerd in een wetswijziging, die op 1 juli j.l. van kracht is geworden. Dezelfde overheid die een totaal rookverbod wil invoeren in alle openbare ruimtes, laat de grote sigaren van de kolencentrales ongestoord hun kankerverwekkende stoffen de lucht inblazen. Over passief meeroken gesproken.  “Daarmee worden de omwonenden, die die lucht wel móeten inademen, vogelvrij verklaard”, scheef de SP-fractie dezer dagen in een brandbrief aan Provinciale Staten.

“En om de ramp compleet te maken, wordt van de giftige vliegassen die overblijven cement, beton, asfalt en baksteen gemaakt. Die giftige bakstenen worden nota bene verkocht onder de naam “green bricks”.

Nederlands cement bevat thans een chroomtrioxidegehalte dat vijf maal zo hoog is als het maximum dat de Europese richtlijnen bindend voorschrijven. En aangezien het opstoken van giftig sloophout elders verboden is, ligt het voor de hand dat ook buitenlandse producenten hun hun giftig sloophout aan NUON en Essent ter verwerking gaan aanbieden. Zo zou Nederland wel eens de gifbelt van Europa kunnen worden.  Begin dit jaar kreeg ir. Van Rooij, na vijftien jaar vruchteloos knokken, eindelijk gelijk van de Europese Commissie: die deed het geïmpregneerde hout op 26 januari per bindende richtlijn in de ban. Sinsdien mag het niet meer voor huishoudelijk gebruik worden toegepast, en zelfs niet meer met blote handen aangeraakt, want het kankerverwekkende rattengif gaat dwars door de huid.

Maar dat hout ligt nog steeds in alle Nederlandse doe-het-zelf-markten te koop. Volksstammen mensen hebben erop zitten lunchen. Volksstammen kinderen hebben erop gespeeld. Zelfs een waarschuwing dat het de gezondheid ernstige schade toebrengt, zoals op sigarettenpakjes, kan er niet af. Laat staan dat de overheid maatregelen neemt om al die giftige tuinhekjes, schuttingen en kinderspeeltoestellen te laten verwijderen. 

En dat afval hoefde na 1986 niet meer in kostbare deponieën te worden opgeslagen; het mocht met winst worden verkocht aan de houtimpregneerindustrie. Het werd een melkkoe, in plaats van een kostenpost. En 55 procent van die winst verdween in de zakken van de Staat. De Staat verleende dus eigenlijk illegaal vergunningen aan zichzelf. De overheid deinsde er voorts niet voor terug om valsheid in geschrifte te plegen: de verspreiding van arseenzuur is namelijk bij bindende EG-verordening verboden. Om die verordening te ontduiken veranderde staatssecretaris Simons van WVC indertijd in de toelatingsbeschikking van Super Wolmanzout het woord “arseenzuur” in het onschuldiger “arseenpentoxide”.

Maar dankzij het Pikmeer II arrest van de Hoge Raad, dat de overheid immuun heeft gemaakt tegen strafvervolging, zal hij hiervoor nooit meer strafrechtelijk kunnen worden vervolgd.  Volgens de criminoloog professor F. Bovenkerk kan het optreden van de Staat in deze worden aangemerkt als georganiseerde misdaad in de zin der wet. Hij schreef daarover reeds in 1993 een brandbrief aan de toenmalige hoofdofficier van justitie mr. Ficq, maar hij zit nog steeds op antwoord te wachten. 

Van Rooij voorspelt dat vele duizenden Nederlanders, als gevolg van deze vergiftiging, aan kanker zullen overlijden. Hoe zit het eigenlijk met de statistieken op dit punt? Navraag bij het Integraal Kankercentrum leert dat het aantal kankerpatiënten in Nederland in de jaren negentig is toegenomen met 21 % bij de vrouwen, en met 13 % bij de mannen.

Deze stijging wordt door het IKC geheel en al toegeschreven aan vergrijzing, bevolkingsgroei, betere detectie (?), en het toegenomen aantal rokende vrouwen. Dus aan die 13 miljoen kilo arsenicum en die 30 miljoen kilo chroom VI kan het niet gelegen hebben. Gaat u maar rustig slapen. 

De reactie van de Stichting Natuur en Milieu  Professor Lucas Reijnders van de Stichting Natuur en Milieu spreekt desgevraagd van een onacceptabele situatie, die nu al 20 jaar duurt. Volgens hem heeft SNM indertijd milieuminister Ginjaar gevraagd om een verbod op Wolmanzout, echter zonder resultaat.

De bodemsanering die nodig zal zijn om de vergiftiging te lijf te gaan zal een slordige 4 miljard euro kosten, volgens hem. Hij noemt het “te gek voor woorden dat de boel niet wordt gesaneerd”. Dat is nog eens mannentaal, zou je zeggen. Maar de stichting heeft vooralsnog niet bar veel ondernomen om deze milieuramp aan de kaak te stellen.  Dat de Tweede Kamer zich in 1991 eindelijk uitsprak voor een verbod op Wolmanzout, dat was niet te danken aan de inspanningen van de SNM, maar aan een motie van het Groenlinks-kamerlid Wilbert Willems. De motie werd overigens door de regering niet uitgevoerd, en Wilbert Willems is inmiddels gedegradeerd naar een onverkiesbare plaats.

“Maar meneer Reijnders, als de Stichting Natuur en Milieu zich al twintig jaar ongerust maakt over al dat arsenicum, waarom heeft de Stichting Natuur en Milieu er dan zo weinig tegen gedaan? Waarom bijvoorbeeld nooit een kort geding aangespannen tegen het ministerie van VROM, dat aantoonbaar zijn eigen milieuwetgeving overtrad?” “Natuur en Milieu mikt niet primair op lobbyen in Den Haag”, is het enige antwoord. “Wij concentreren ons bij voorkeur op Brussel”.

Het is overigens niet verbazend dat de milieubeweging niet uitmunt door kritiek op Den Haag: daar komen immers de subsidiestromen vandaan waar de milieubeweging op drijft. Het totaalbudget van de SNM bedroeg in 2002 circa 5,5 miljoen euro; circa 3,5 miljoen daarvan werd gefourneerd door het ministerie van VROM. De overige 2 miljoen euro kwam van de Postcodeloterij.

Probeer zo maar eens onafhankelijk te blijven, als milieu-organisatie.  Reactie van VROM  “De heer van Rooy heeft met ons al jarenlang correspondentie gevoerd over de problematiek van verduurzaamd hout. Daarbij heeft VROM steeds aangegeven dat het probleem van verduurzaamd hout al in de jaren 80 door VROM is onderkend. Echter, het ontbrak aan normering t.a.v. verschillende stoffen en juridische titels om de gewraakte stoffen te verbieden.

Deze mogelijkheid is pas begin jaren 90 ontstaan via beoordelingen door het CTB. Vanaf dat moment heeft het ministerie van VROM zich beijverd voor het verbieden van zowel gecreosoteerd hout als van met Wolmanzouten geïmpregneerd hout. Het verbod op gecreosoteerd hout is enkele jaren geleden geëffectueerd, het verbod op het gebruik van Wolmanzouten stuit telkenmale op tegenstand van de Europese Commissie.De Europese Commissie betwijfelt de schadelijkheid en bestrijdt het opwerpen van handelsbelemmeringen.

Wel is de Europese Commissie Nederland tegemoet gekomen met het verbod op het gebruik van arseenhoudende stoffen, echter dit alleen voor een beperkt aantal toepassingen. De inzet van VROM t.a.v. de arseenrichtlijn van de EU is daarbij nog immer: een breed verbod op Wolmanzouten. Deze lijn zullen we bij de Europese Commissie verdedigen. In deze reactie ben ik bewust niet ingegaan op een aantal onjuistheden in het artikel, maar de slotpassage inzake AVR Chemie wil ik niet onbesproken laten. De in deze passage gedane suggestie van een overheid die ten behoeve van AVR Chemie valsheid in geschrifte pleegt is volstrekt absurd en werp ik ver van mij.” 

Volstrekt absurd? Hierbij het officiële document waaruit blijkt dat staatsecretaris Simons van WVC in april 1992 valsheid in geschrifte heeft gepleegd, door in de toelatingsbeschikking voor Wolmanzout het bestanddeel “arseenzuur” te wijzigen in “arseenpentoxide”. Hetgeen in strijd is met de waarheid. 

Toch VROM nog maar even gebeld: “Als er sprake is van een aantal onjuistheden in dit verhaal, wil VROM dan toelichten op welke“onjuistheden” hier wordt gedoeld? Zodat die “onjuistheden” eventueel kunnen worden gecorrigeerd? En waarom is deze reactie niet ondertekend? Wie is eigenlijk die “ik”, die in de laatste alinea opduikt?” “Die “ik” is VROM”,aldus de woordvoerster. “En wat die onjuistheden betreft: dit is ons officiële commentaar, en daar willen we het bij laten. Goedenmiddag.” 

Pamela Hemelrijk, 2003.

29 augustus 2008. Wat uiteindelijk het resultaat is geweest van al onze inspanningen kunt u hieronder lezen. En we hebben tenslotte het hout van ons huis laten vervangen,


Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze site gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.